Khi chọn gioăng chịu lạnh, hãy đối chiếu TR10 của đúng mác với nhiệt độ thấp nhất tại gioăng. Ghi rõ kiểu chuyển động, áp suất và môi chất, rồi thử độ kín trên cụm lắp trong điều kiện dự kiến. Hướng dẫn đọc phiếu thử gioăng của Parker.
TR10 cho biết điều gì?
Mẫu cao su được kéo giãn, làm lạnh rồi cho hồi khi tăng nhiệt độ. TR10 là nhiệt độ tại đó mẫu thu hồi 10% phần đã kéo giãn. Khi so phiếu, đối chiếu cả phương pháp và điều kiện thử. Giải thích phép thử TR10 của Parker.
ISO 2921:2019 quy định phép thử này cho cao su đã lưu hóa được kéo giãn. Phạm vi tiêu chuẩn loại trừ cao su nhiệt dẻo. Vì vậy, khi nhà cung cấp đưa phiếu cho vật liệu TPE, cần kiểm tra phương pháp thực sự được sử dụng. Phạm vi ISO 2921.

Để hình dung phần trăm hồi phục, lấy ví dụ chiều dài ban đầu 100 mm, kéo lên 150 mm. Phần tăng thêm là 50 mm. Khi hồi về 145 mm, mẫu đã thu hồi 5 mm, tức 5 ÷ 50 = 10%. Các chiều dài này chỉ dùng cho ví dụ số học. Mẫu và quy trình thử cần theo tiêu chuẩn được ghi trên phiếu.
Phân biệt gioăng đứng yên và gioăng có chuyển động
Parker khuyến nghị xem xét chặt hơn giới hạn nhiệt độ của vật liệu khi gioăng làm việc động. Gioăng tĩnh trong một số điều kiện có thể kín ở nhiệt độ thấp hơn giá trị TR10, nhưng giới hạn sử dụng còn phụ thuộc thiết kế và ứng dụng. Khi hỏi mua, cần mô tả đầy đủ chuyển động, áp suất và môi chất để hãng xác nhận. Trao đổi kỹ thuật của Parker về làm kín ở nhiệt độ thấp.
Chẳng hạn, vòng nằm giữa hai mặt bích cố định và vòng làm kín một trục tịnh tiến có yêu cầu vận hành khác nhau. Nếu vòng được tháo ra để đo, ghi cả kích thước rãnh và tình trạng bề mặt. Cách lắp O-ring tránh xoắn và cắt mép giúp kiểm tra thêm những điểm dễ gây rò sau thay.
Ví dụ chọn mẫu cho lần khởi động ở −30 °C
Giả sử một cơ cấu phải bắt đầu chuyển động sau khi nằm lâu ở −30 °C. Hai báo giá cùng kích thước và độ cứng đưa ra A có TR10 = −20 °C, B có TR10 = −35 °C, đo cùng phương pháp. Xét riêng khả năng hồi phục trong lạnh, B là ứng viên phù hợp hơn để đem thử. Mốc TR10 của A cao hơn nhiệt độ khởi động 10 °C, còn của B thấp hơn 5 °C.

Người mua vẫn cần gửi môi chất, áp suất, tốc độ chuyển động và bản vẽ rãnh để xác nhận B. Trong thử nghiệm cụm lắp, ghi nhiệt độ thực tại vị trí gioăng, thời gian ổn định nhiệt, thời điểm bắt đầu rò và chuyển động đầu tiên. Hai bên thống nhất mức rò cho phép trước khi thử. Đo lại sau khi máy ấm lên giúp phân biệt hiện tượng chỉ xảy ra lúc khởi động.
Thông tin cần gửi khi hỏi gioăng chịu lạnh
- Nhiệt độ thấp nhất tại gioăng, nhiệt độ khi vận hành và khi vệ sinh nếu có.
- Tên môi chất, nồng độ hoặc mã dầu, áp suất và sự thay đổi áp suất.
- Kiểu chuyển động, tốc độ, thời gian thiết bị nằm lạnh trước khi khởi động.
- Kích thước gioăng, bản vẽ rãnh, mã vật liệu hiện dùng và ảnh dấu vết rò.
Khi chọn họ vật liệu, đối chiếu cả khả năng làm việc của EPDM, NBR, silicone và FKM với môi chất thực tế. Nếu gioăng đã chịu nén lâu, bổ sung thông tin về độ nén dư vào yêu cầu đánh giá.
Câu hỏi thường gặp
TR10 có bằng nhiệt độ giòn gãy không?
Hai phép thử đánh giá đặc tính khác nhau. Với dòng “chịu lạnh −40 °C”, cần hỏi đó là TR10, kết quả thử giòn gãy hay giới hạn ứng dụng hãng công bố. Các thông số nhiệt độ thấp trên phiếu thử.
Có thể chọn mọi gioăng FKM cho cùng một nhiệt độ thấp không?
Cần tra đúng mã hợp chất. Parker có các mác được phát triển riêng cho nhiệt độ thấp trong cùng họ FKM, cho thấy tên polymer vẫn cần đi kèm dữ liệu của mác. Gửi yêu cầu cho đúng điều kiện khởi động và môi chất sẽ giúp thu hẹp lựa chọn. Các vật liệu làm kín nhiệt độ thấp của Parker.

Tôi là Nguyễn Trọng Đạt – Quản lý sản xuất và kỹ thuật của Công ty TNHH cao su kỹ thuật Khánh Đạt. Với chuyên môn hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực sản xuất cao su và cung cấp các sản phẩm làm từ cao su. Một số khách hàng chúng tôi đã cung cấp: Tập đoàn than khoáng sản Việt Nam, EVN, PTSC cùng nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước.
















